Reguliere pacht is de vorm van pacht die de wet als uitgangspunt neemt wanneer u landbouwgrond of een hoeve aan een agrarisch ondernemer in gebruik geeft. Het is ook de vorm met de meeste bescherming voor de pachter: een lange looptijd, verlenging van rechtswege, een getoetste pachtprijs en een opzegging die alleen via de rechter werkt. In dit artikel leest u wat reguliere pacht inhoudt, hoe lang zij duurt, welke rechten en plichten er over en weer gelden en wat de pacht doet met de waarde van uw grond.
Dit artikel hoort bij ons overzicht over pacht en zakelijke rechten, waarin ook de andere pachtvormen en de zakelijke rechten op grond aan bod komen. Wij schrijven vanuit de verpachter: de particulier, stichting, kerk of familie die grond in eigendom heeft en die grond verantwoord wil laten gebruiken. Wat hieronder staat, is het recht dat nu geldt.
- Pacht en zakelijke rechten: wat u als grondeigenaar moet weten
- De pachtwet in Nederland: belangrijkste regels
- Pacht landbouwgrond: alle vormen op een rij
- Reguliere pacht opzeggen of beëindigen
- Wat is geliberaliseerde pacht? Uitleg en voorwaarden
- Geliberaliseerde pacht: flexibeler maar minder bescherming
- Geliberaliseerde pacht opzeggen of verlengen
- Pachtprijs geliberaliseerde pacht: hoe wordt deze bepaald?
- Geliberaliseerde pachtovereenkomst opstellen: voorbeeld en tips
- Pachtovereenkomst opstellen: waar moet u op letten?
- Pachtovereenkomst registreren bij de grondkamer
- Pachtnormen: hoe worden pachtprijzen vastgesteld?
- Pachtprijzen landbouwgrond: actuele tarieven en factoren
- Teeltpacht: tijdelijke pacht voor specifieke teelten
- Eenmalige pacht en seizoenspacht: flexibele pachtvormen
- Verpachte grond verkopen: mogelijkheden en waarde
- Wat is erfpacht? Betekenis en werking uitgelegd
- Erfpachtcanon: wat is het en hoe wordt deze berekend?
- Erfpacht afkopen: wanneer is het verstandig?
- Erfpacht grond kopen: waar moet u op letten?
- Erfpacht of eigendom: de verschillen op een rij
- Erfpacht op landbouwgrond: werking en kosten
- Opstalrecht: betekenis en toepassing
- Opstalrecht vestigen: procedure en kosten
- Erfdienstbaarheid: betekenis, soorten en juridische gevolgen
- Recht van overpad: regels en rechten uitgelegd
- Kwalitatieve verplichting: wat is het en hoe werkt het?
- Zakelijk recht vestigen op grond: procedure en aandachtspunten
💡 De kern in het kort
- Reguliere pacht duurt bij een hoeve 12 jaar en bij los land 6 jaar, en wordt daarna telkens van rechtswege met 6 jaar verlengd.
- Een kortere duur mag alleen met goedkeuring van de grondkamer, op grond van bijzondere omstandigheden.
- De pachtprijs mag niet hoger zijn dan de wettelijke maximale pachtprijs, die jaarlijks per 1 juli wordt herzien.
- De pachter heeft onder meer een voorkeursrecht bij verkoop, kan familie in zijn plaats laten stellen en is beschermd tegen opzegging.
- Overlijden van pachter of verpachter beëindigt de pacht niet, en het bereiken van de pensioenleeftijd evenmin.
- Voor box 3 mag grond onder niet-eindige reguliere pacht worden gewaardeerd op 60% van de normwaarde van de Belastingdienst (brochure belastingjaar 2025).
Wat is reguliere pacht?
De wet omschrijft pacht in artikel 7:311 BW als de overeenkomst waarbij de verpachter een onroerende zaak of een deel daarvan in gebruik geeft om er landbouw op uit te oefenen, tegen een tegenprestatie van de pachter. Onder landbouw verstaat artikel 7:312 BW akkerbouw, weidebouw, veehouderij, pluimveehouderij, tuinbouw met fruitteelt, boomkwekerij en bloembollen, de teelt van griendhout en riet en elke andere tak van bodemcultuur, met uitzondering van de bosbouw. Belangrijk is de toevoeging dat het steeds om bedrijfsmatige landbouw moet gaan. Wordt grond niet bedrijfsmatig of niet voor landbouw in gebruik gegeven, dan is er geen sprake van pacht maar van huur.
Reguliere pacht is binnen dat kader de hoofdvorm. Geliberaliseerde pacht en teeltpacht bestaan alleen als partijen daar in de overeenkomst uitdrukkelijk voor kiezen; ontbreekt die keuze, dan gelden de regels van reguliere pacht. Wie een kortere of flexibelere vorm wil, moet die keuze dus bewust in de overeenkomst maken.
Hoeve of los land: welk verschil maakt het?
De wet onderscheidt twee soorten gepacht object. Een hoeve is volgens artikel 7:313 BW een complex van een of meer gebouwen met bijbehorend land, dat dient tot landbouw. Los land is grond zonder zo’n bedrijfscomplex. Verpacht u los land en gebouwen bij aparte overeenkomsten aan dezelfde pachter, dan gelden de regels voor een hoeve op beide.
Het onderscheid bepaalt vooral de duur en de opbouw van de prijs. Bij een hoeve bestaat de pachtprijs uit onderdelen: het land, de bedrijfsgebouwen en een eventuele agrarische woning, elk met een eigen maximum. Bij los land is er alleen de grond, met de regionorm van het pachtprijsgebied als bovengrens.
Hoe lang duurt reguliere pacht?
Artikel 7:325 BW legt de duur vast: 12 jaar voor een hoeve en 6 jaar voor los land. Partijen mogen een langere duur afspreken, mits zij een bepaalde einddatum in de overeenkomst opnemen. Na afloop van de eerste termijn wordt de pacht telkens van rechtswege met 6 jaar verlengd, zolang niemand met succes opzegt. In de praktijk betekent dat: wie eenmaal regulier verpacht, geeft de grond voor onbepaalde tijd uit handen.
Een kortere duur is alleen mogelijk met goedkeuring van de grondkamer, bij bijzondere omstandigheden en als de algemene landbouwbelangen niet worden geschaad. Beperkingen die derden u opleggen, gelden niet als bijzondere omstandigheid. Na een goedgekeurde kortere termijn volgt geen verlenging van rechtswege, al kan de rechter op verzoek van de pachter soms alsnog verlengen. Bij een termijn van 1 jaar of korter is verlenging uitgesloten.
Welke bescherming heeft de pachter bij reguliere pacht?
Het pachtrecht is grotendeels dwingend recht ten gunste van de pachter: afspraken die daarvan ten nadele van de pachter afwijken, houden geen stand (artikel 7:399 BW). De kern van die bescherming bestaat uit vijf onderdelen, die samen bepalen hoeveel ruimte u als verpachter houdt.
- Prijstoets: de grondkamer keurt de overeenkomst niet goed als de pachtprijs hoger is dan toegelaten (artikel 7:319 lid 1 onder a en 7:327 BW).
- Voorkeursrecht: wilt u de grond verkopen, dan moet u die in de meeste gevallen eerst aan de pachter aanbieden (artikel 7:378 BW en verder).
- Indeplaatsstelling en medepacht: de pachter kan de rechter vragen zijn echtgenoot of partner, een bloed- of aanverwant in de rechte lijn, een pleegkind of een medepachter in zijn plaats te stellen (artikel 7:363 en 7:364 BW).
- Opzegging met toetsing: een opzegging door de verpachter werkt alleen op wettelijke gronden en met tussenkomst van de rechter (artikel 7:367 tot en met 7:370 BW).
- Verbeteringen: de pachter kan onder voorwaarden een vergoeding krijgen voor verbeteringen die hij heeft aangebracht, nooit meer dan de waardestijging (artikel 7:350 BW).
De dood van de pachter of de verpachter maakt geen einde aan de pacht (artikel 7:366 lid 1 BW), en het bereiken van de pensioenleeftijd evenmin. Hoe opzegging, voortzetting na overlijden en beëindiging verlopen, leest u in ons artikel over reguliere pacht opzeggen.
Wat zijn de plichten van de verpachter?
Als verpachter stelt u het gepachte ter beschikking en laat u het de pachter zolang de pacht loopt (artikel 7:336 BW). Gebreken moet u verhelpen, tenzij dat onmogelijk is of uitgaven vraagt die in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs niet van u kunnen worden verlangd (artikel 7:339 BW). Zolang een gebrek het genot vermindert, kan de pachter een evenredige vermindering van de pachtprijs vorderen, en in bepaalde gevallen ook schadevergoeding (artikel 7:340 en 7:341 BW).
Bij hoeves weegt de plicht tot wederopbouw van opstallen die door brand of storm verloren zijn gegaan (artikel 7:345 BW). Die plicht geldt niet bij pacht voor een kortere dan de wettelijke duur. Wilt u zelf verbeteringen aanbrengen, dan hebt u de schriftelijke toestemming van de pachter nodig of een machtiging van de grondkamer (artikel 7:354 BW).
Wat zijn de plichten van de pachter?
De pachter betaalt de pachtprijs (artikel 7:346 BW) en gedraagt zich als een goed pachter (artikel 7:347 BW). Hij mag de bestemming, inrichting of gedaante van het gepachte niet wijzigen zonder uw schriftelijke toestemming; krijgt hij die niet, dan kan hij een machtiging van de grondkamer vragen (artikel 7:348 BW). Kleine herstellingen zijn voor zijn rekening (artikel 7:351 BW). Onderverpachten mag alleen met uw schriftelijke toestemming (artikel 7:355 BW).
Voor schade aan het gepachte is de pachter aansprakelijk; de wet vermoedt dat alle schade behalve brandschade aan hem is toe te rekenen (artikel 7:352 BW). Aan het einde levert hij het gepachte in goede staat op, of bij gebouwen in de staat die in een beschrijving is vastgelegd (artikel 7:358 BW). Een beschrijving van de gebouwen bij de start bepaalt dus later waaraan de oplevering wordt getoetst.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Ons team staat voor u klaar, met al uw vastgoedvragen.
Pachtprijs en grondkamer bij reguliere pacht
Een reguliere pachtovereenkomst wordt schriftelijk aangegaan (artikel 7:317 BW) en gaat binnen 2 maanden na het sluiten ter goedkeuring naar de grondkamer (artikel 7:321 BW). Het maakt niet uit welke partij de overeenkomst inzendt. De grondkamer toetst onder meer of de pachtprijs binnen de grenzen blijft en of de overige verplichtingen niet buitensporig zijn. Wordt de overeenkomst niet ingezonden, dan kunt u als verpachter geen betaling van de pachtprijs vorderen zolang zij niet is goedgekeurd, en geldt de overeenkomst voor onbepaalde tijd zonder dat zij kan worden opgezegd (artikel 7:322 BW).
De maximale pachtprijs volgt uit het Pachtprijzenbesluit 2007 en de jaarlijkse regeling. Voor overeenkomsten van op of na 1 september 2007 is de regionorm van het pachtprijsgebied het maximum; oudere overeenkomsten volgen een veranderpercentage met plafonds. De normen worden ieder jaar per 1 juli herzien. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over pachtnormen.
Het griffierecht van de grondkamer voor de toetsing van een reguliere pachtovereenkomst bedraagt in 2026 5% van de pachtprijs, met een minimum van € 328 en een maximum van € 786.
Jachtrecht en andere afspraken die u vooraf vastlegt
Een punt dat eigenaren regelmatig verrast, is het jachtrecht. Volgens artikel 8.3 van de Omgevingswet is bij verpachte grond de pachter jachtgerechtigd, tenzij u het jachtrecht bij het aangaan van de pacht hebt voorbehouden, er toen niet over beschikte of het al was verhuurd. Wie het jachtrecht wil houden, legt dat dus vast in de pachtovereenkomst. Meer hierover leest u in ons artikel over jachthuur en jachtrecht.
Hetzelfde geldt voor andere bijzondere bepalingen, zoals de staat van gebouwen bij aanvang, beheersverplichtingen voor natuur of landschap en het onderhoud van sloten en wegen. De grondkamer toetst of zulke verplichtingen niet buitensporig zijn, dat wil zeggen kennelijk niet in redelijke verhouding tot het genot van de pachter, mede gelet op de pachtprijs.
Wat betekent reguliere pacht voor de waarde van uw grond?
Reguliere pacht drukt de waarde van grond, omdat u als eigenaar de grond voor lange tijd niet zelf kunt gebruiken of leeg kunt verkopen. Bij verkoop gaan de rechten en plichten van de verpachter over op de koper (artikel 7:361 BW): koop breekt geen pacht. De pachter heeft daarbij een voorkeursrecht, en verkoop is op zichzelf geen grond om de pacht te beëindigen. Wat dat betekent voor prijs en procedure, leest u in ons artikel over verpachte grond verkopen.
Voor box 3 publiceert de Belastingdienst normwaarden voor grasland en akkerland in 65 landbouwgebieden. Bij niet-eindige pacht, reguliere pacht met een verwachte looptijd van meer dan 20 jaar, mag u de grond waarderen op 60% van de normwaarde; bij eindige pacht ligt dat tussen 60 en 98%. Die cijfers komen uit de brochure voor belastingjaar 2025. Hoe dit in uw aangifte uitpakt, legt u het best voor aan uw fiscalist; de achtergrond staat in ons artikel over landbouwgrond in box 3.
Daarnaast geldt: een particuliere verpachter in box 3 heeft geen landbouwvrijstelling, en verpachte grond komt sinds 1 januari 2024 niet meer in aanmerking voor de bedrijfsopvolgingsregeling. De uitzondering voor los land onder teeltpacht speelt bij reguliere pacht niet.
Reguliere pacht in uw grondbeleid
Reguliere pacht vraagt ook beheer zolang zij loopt. Bij contracten van vóór 1 september 2007 past de pachtprijs zich na elke jaarlijkse vaststelling van rechtswege aan met het veranderpercentage, en elke partij kan de grondkamer om herziening van de prijs vragen binnen 1 jaar na een wijziging van de regels of vóór afloop van een pachtperiode van 3 jaar (artikel 7:333 BW). Vóór afloop van een pachttermijn kunt u de grondkamer bovendien vragen andere bepalingen dan de prijs te herzien, met ingang van de nieuwe termijn (artikel 7:326 BW). Zo blijft een overeenkomst die decennia loopt, aansluiten bij de praktijk op het bedrijf.
Of reguliere pacht bij u past, hangt af van uw doelen met de grond. Voor een familie, stichting of kerk die grond voor generaties aanhoudt en een vaste agrarische gebruiker zoekt, kan het een rustige vorm van beheer zijn. Wie verwacht de grond binnen afzienbare tijd zelf te gebruiken of vrij te verkopen, kijkt eerder naar een vorm die vanzelf eindigt. Die afweging werken wij verder uit in ons artikel over grond verpachten.
In het conceptwetsvoorstel voor een nieuw pachtrecht gaat de huidige reguliere pacht verder als continuatiepacht. Dat voorstel is nog niet ingediend en heeft geen datum van inwerkingtreding; de stand van zaken leest u in ons artikel over de pachtwet.
Veelgestelde vragen over reguliere pacht
Hoe lang duurt een reguliere pachtovereenkomst?
Een reguliere pachtovereenkomst duurt voor een hoeve minimaal 12 jaar en voor los land minimaal 6 jaar. Daarna wordt zij telkens van rechtswege met 6 jaar verlengd. Een kortere duur kan alleen met goedkeuring van de grondkamer, bij bijzondere omstandigheden.
Kan de pachtprijs tijdens de pacht worden aangepast?
Ja, maar alleen langs de wettelijke routes. Elke partij kan herziening vragen binnen 1 jaar na een wijziging van de regels of vóór afloop van een pachtperiode van 3 jaar (artikel 7:333 BW), en bij buitengewone omstandigheden of buitengewone lasten is vermindering of verhoging mogelijk (artikel 7:330 tot en met 7:332 BW). Een beroep op onvoorziene omstandigheden om de prijs te wijzigen is uitgesloten (artikel 7:335 BW).
Eindigt reguliere pacht als de pachter overlijdt of met pensioen gaat?
Nee. Het overlijden van de pachter of de verpachter beëindigt de pacht niet, en het bereiken van de pensioenleeftijd evenmin. Erfgenamen van de pachter kunnen binnen 6 maanden na het overlijden opzeggen. Als verpachter werkt u in beginsel mee aan toedeling van de pacht aan een of meer erfgenamen.
Mag de pachter de grond onderverpachten?
Alleen met uw schriftelijke toestemming (artikel 7:355 BW). Zonder die toestemming handelt de pachter in strijd met zijn verplichtingen. Wilt u onderverpachting toestaan, dan legt u de voorwaarden het best schriftelijk vast.
Mag ik grond met reguliere pacht verkopen?
Ja, maar de koper neemt de pacht over met alle rechten en plichten van de verpachter. Bij reguliere pacht heeft de pachter in de meeste gevallen een voorkeursrecht. Verkoop is geen grond om de pacht op te zeggen.
Tot slot
Reguliere pacht geeft de pachter veel zekerheid en u als eigenaar een voorspelbare, maar beperkte opbrengst. Keuzes die u aan het begin maakt, over de omschrijving van het gepachte, de staat van de gebouwen en het jachtrecht, werken daardoor lang door.
Onze rentmeesters zijn aangesloten bij de NVR en beëdigd, en werken al meer dan 40 jaar uitsluitend voor de eigenaar van de grond. Wij stellen pachtovereenkomsten op, toetsen bestaande contracten aan de actuele normen en begeleiden het contact met pachter en grondkamer. Meer over die rol leest u op onze pagina over rentmeesterschap.
Twijfelt u of een bestaande pacht nog bij uw plannen past, of wilt u grond opnieuw verpachten? Wij denken graag met u mee over de vorm en de voorwaarden. U kunt contact met ons opnemen voor een eerste gesprek.
Regelgeving en marktomstandigheden veranderen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen advies over uw persoonlijke situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.



