Wat mag een hectare landbouwgrond aan pacht opbrengen? Voor reguliere pacht bepaalt de overheid dat elk jaar per regio. In dit artikel vindt u de actuele pachtprijzen landbouwgrond zoals die per 1 juli 2026 gelden: de regionormen voor los bouw- en grasland per pachtprijsgebied, de bedragen voor tuinland en de maxima voor bedrijfsgebouwen en de agrarische woning. Daarnaast leest u welke factoren per perceel meetellen en hoe u als eigenaar zelf controleert of een pachtprijs klopt.
Hoe het systeem achter deze bedragen werkt, van grondbeloning tot correctie voor rendement, staat in het artikel over pachtnormen. Dit artikel hoort bij ons overzicht pacht en zakelijke rechten, waar u alle pachtvormen en zakelijke rechten naast elkaar vindt.
- Pacht en zakelijke rechten: wat u als grondeigenaar moet weten
- Reguliere pacht: regels, rechten en plichten
- De pachtwet in Nederland: belangrijkste regels
- Pacht landbouwgrond: alle vormen op een rij
- Reguliere pacht opzeggen of beëindigen
- Wat is geliberaliseerde pacht? Uitleg en voorwaarden
- Geliberaliseerde pacht: flexibeler maar minder bescherming
- Geliberaliseerde pacht opzeggen of verlengen
- Pachtprijs geliberaliseerde pacht: hoe wordt deze bepaald?
- Geliberaliseerde pachtovereenkomst opstellen: voorbeeld en tips
- Pachtovereenkomst opstellen: waar moet u op letten?
- Pachtovereenkomst registreren bij de grondkamer
- Pachtnormen: hoe worden pachtprijzen vastgesteld?
- Teeltpacht: tijdelijke pacht voor specifieke teelten
- Eenmalige pacht en seizoenspacht: flexibele pachtvormen
- Verpachte grond verkopen: mogelijkheden en waarde
- Wat is erfpacht? Betekenis en werking uitgelegd
- Erfpachtcanon: wat is het en hoe wordt deze berekend?
- Erfpacht afkopen: wanneer is het verstandig?
- Erfpacht grond kopen: waar moet u op letten?
- Erfpacht of eigendom: de verschillen op een rij
- Erfpacht op landbouwgrond: werking en kosten
- Opstalrecht: betekenis en toepassing
- Opstalrecht vestigen: procedure en kosten
- Erfdienstbaarheid: betekenis, soorten en juridische gevolgen
- Recht van overpad: regels en rechten uitgelegd
- Kwalitatieve verplichting: wat is het en hoe werkt het?
- Zakelijk recht vestigen op grond: procedure en aandachtspunten
💡 De kern in het kort
- Per 1 juli 2026 liggen de regionormen voor los land tussen € 681 en € 1.904 per hectare per jaar, afhankelijk van het pachtprijsgebied.
- In 13 van de 14 pachtprijsgebieden zijn de normen in 2026 gestegen, gemiddeld met 5,6%.
- Voor tuinland geldt in 2026 € 9.238 per hectare in Westelijk Holland en € 6.185 in de rest van Nederland.
- Bij een hoeve komen maxima voor bedrijfsgebouwen en de woning bovenop de prijs voor het land.
- Voor contracten van vóór 1 september 2007 geldt een veranderpercentage met plafonds in plaats van de regionorm.
- Bij geliberaliseerde pacht tot en met 6 jaar en bij teeltpacht is de prijs vrij.
Pachtprijzen landbouwgrond 2026 per pachtprijsgebied
De tabel hieronder geeft de regionormen voor los bouw- en grasland per 1 juli 2026, met ter vergelijking de norm van 2025 en het veranderpercentage voor oudere contracten. De bedragen komen uit de regeling in de Staatscourant 2026, nummer 19589, en gelden per hectare per jaar.
| Pachtprijsgebied | Regionorm 2026 | Regionorm 2025 | Veranderpercentage |
|---|---|---|---|
| Bouwhoek en Hogeland | € 1.105 | € 975 | 13% |
| Veenkoloniën en Oldambt | € 681 | € 600 | 14% |
| Noordelijk weidegebied | € 770 | € 735 | 5% |
| Oostelijk veehouderijgebied | € 1.015 | € 924 | 10% |
| Centraal veehouderijgebied | € 1.016 | € 942 | 8% |
| IJsselmeerpolders | € 1.904 | € 1.741 | 9% |
| Westelijk Holland | € 940 | € 763 | 23% |
| Waterland en Droogmakerijen | € 715 | € 612 | 17% |
| Hollands/Utrechts weidegebied | € 1.097 | € 1.049 | 5% |
| Rivierengebied | € 1.018 | € 997 | 2% |
| Zuidwestelijk akkerbouwgebied | € 868 | € 893 | -3% |
| Zuidwest-Brabant | € 1.311 | € 1.235 | 6% |
| Zuidelijk veehouderijgebied | € 1.109 | € 1.102 | 1% |
| Zuid-Limburg | € 1.317 | € 1.211 | 9% |
De verschillen tussen de gebieden zijn groot. De IJsselmeerpolders hebben met € 1.904 verreweg de hoogste norm, de Veenkoloniën en Oldambt met € 681 de laagste. Alleen in het Zuidwestelijk akkerbouwgebied daalde de norm, van € 893 naar € 868. Het hoogste veranderpercentage geldt in Westelijk Holland, met 23%.
Wat kost pacht per hectare?
Voor reguliere pacht van los land op een contract dat op of na 1 september 2007 is gesloten, is de regionorm het maximum dat u per hectare per jaar mag vragen. Ligt uw grond in het Rivierengebied, dan is dat in 2026 € 1.018; in Zuidwest-Brabant is het € 1.311 en in het Zuidelijk veehouderijgebied € 1.109. Een lagere prijs afspreken mag altijd. Een hogere prijs kan de grondkamer bij de toetsing terugbrengen tot het toegestane maximum.
Voor geliberaliseerde pacht van 6 jaar of korter is de prijs vrij en bepaalt de markt wat er wordt betaald. Dat bedrag kan boven of onder de regionorm liggen. Wat de keuze tussen de pachtvormen betekent voor uw rendement en zeggenschap, leest u in het artikel over geliberaliseerde pacht. Ook bij teeltpacht is de prijs vrij, omdat de wet de prijstoets daar uitzondert.
Tuinland: aparte normen
Tuinland heeft een eigen indeling in twee gebieden, met veel hogere bedragen dan bouw- en grasland. Per 1 juli 2026 bedraagt de norm in Westelijk Holland € 9.238 per hectare per jaar, een stijging van 13%. In de rest van Nederland is dat € 6.185 per hectare, 2% hoger dan het jaar ervoor. Of grond als tuinland of als los bouwland wordt aangemerkt, maakt voor de toegestane prijs dus veel uit.
Bij kleine oppervlakten ligt de grens voor toetsing anders. Volgens RVO wordt tuinland tot een halve hectare in Noord- en Zuid-Holland niet getoetst. Ook voor los land tot een hectare gelden de meeste pachtregels niet, waaronder de prijstoets (art. 7:395 BW). De grondkamer kan die grens per teelt verlagen, maar niet onder 50 are.
Bedrijfsgebouwen en de agrarische woning
Bij de pacht van een hoeve komen bovenop de prijs voor het land maxima voor de bedrijfsgebouwen en de woning. Voor bedrijfsgebouwen gelden in 2026 de volgende maximumbedragen per hectare per jaar, afhankelijk van het type bedrijf en de doelmatigheid van de gebouwen:
| Bedrijf | Nieuw | Zeer goed | Goed | Redelijk | Matig | Slecht |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Akkerbouw | € 627 | € 493 | € 377 | € 278 | € 194 | € 112 |
| Melkvee | € 1.613 | € 1.270 | € 969 | € 711 | € 495 | € 286 |
| Overig | € 970 | € 764 | € 583 | € 428 | € 298 | € 169 |
RVO koppelt de klasse aan de leeftijd van de gebouwen: jonger dan 8 jaar is nieuw, 8 tot en met 14 jaar zeer goed, 15 tot en met 21 jaar goed, 22 tot en met 28 jaar redelijk, 29 tot en met 35 jaar matig en ouder dan 35 jaar slecht. Goed onderhoud kan een hogere klasse rechtvaardigen. Het veranderpercentage voor gebouwen is in 2026 5,22%.
Voor de agrarische woning werkt het maximum via een puntentelling. Volgens de regeling voor 2026 hoort bij 100 punten een maximum van € 587,00 per maand en bij 150 punten € 904,94 per maand. Voor woningen in pacht van vóór 1 september 2007 geldt in 2026 een verhoging van 4,1%.
Welke factoren bepalen de pachtprijs van een perceel?
De regionorm is een maximum per gebied, maar welke prijs voor een concreet perceel geldt, hangt van meer af. Deze factoren tellen mee:
- Ligging. De gemeente bepaalt het pachtprijsgebied, en daarmee de regionorm.
- Soort grond. Los bouw- en grasland en tuinland hebben elk een eigen norm.
- Datum van het contract. Op of na 1 september 2007 geldt de regionorm, daarvoor het veranderpercentage met plafonds.
- Pachtvorm. Bij geliberaliseerde pacht tot en met 6 jaar en bij teeltpacht is de prijs vrij.
- Gebouwen en woning. Type bedrijf, leeftijd en onderhoud van de gebouwen en de punten van de woning bepalen hun maximum.
- Bijkomende kosten. Waterschapslasten, landinrichtingsrente en een toeslag voor fruitbomen mogen binnen grenzen worden doorberekend.
De regionorm is een bovengrens voor het hele gebied en maakt geen onderscheid tussen een goed en een minder goed perceel. Kwaliteiten zoals bodem, ontsluiting en vorm spelen daardoor vooral een rol bij een vrije prijs en bij de onderhandeling binnen de norm. Een prijs onder de regionorm kan passen bij grond die minder goed bruikbaar is.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie? Ons team staat voor u klaar, met al uw vastgoedvragen.
Contracten van vóór 1 september 2007
Voor oudere contracten werkt het anders. Daar geldt niet de regionorm als maximum, maar verandert de pachtprijs van rechtswege met het veranderpercentage van het gebied (art. 7:333 lid 1 BW). In 2026 is dat bijvoorbeeld 13% in de Bouwhoek en Hogeland, 2% in het Rivierengebied en 1% in het Zuidelijk veehouderijgebied. In het Zuidwestelijk akkerbouwgebied gaat de prijs met 3% omlaag.
Er gelden twee plafonds: 110% van de regionorm (art. 2a PPB) en 2% van de vrije verkeerswaarde van de grond (art. 3 PPB), waarbij het laagste bepalend is. In de praktijk stijgt de bestaande pachtprijs met het veranderpercentage van het pachtprijsgebied, maar nooit verder dan het laagste van die twee plafonds. Voor het Rivierengebied ligt 110% van de regionorm in 2026 op € 1.119,80 per hectare. De regeling noemt voor dat gebied een onverpachte grondprijs over 2024 van € 90.180 per hectare, wat een 2%-grens van € 1.803,60 oplevert, zodat daar het eerste plafond het laagste is.
Als verpachter kunt u schriftelijk afzien van een verhoging, bijvoorbeeld om de verhouding met een vaste pachter goed te houden. Hoe het veranderpercentage en de plafonds in het systeem van de pachtnormen passen, leest u in het artikel daarover.
Bijkomende kosten doorberekenen
Naast de pachtprijs mogen sommige kosten aan de pachter worden doorberekend, maar alleen binnen grenzen. Het uitgangspunt is dat een beding waarbij de pachter publiekrechtelijke lasten draagt nietig is (art. 7:399a BW). De wet en het Pachtprijzenbesluit maken daarop uitzonderingen:
- waterschapslasten: maximaal 50% per hectare per jaar;
- rente voor ruilverkaveling of landinrichting: maximaal € 25 per hectare;
- fruitbomen, bij contracten vanaf 1 september 2007: een toeslag van maximaal 10% van de boomwaarde per hectare per jaar.
Wie deze kosten wil doorberekenen, neemt dat op in de pachtovereenkomst, zodat de grondkamer het bij de toetsing kan meewegen. Wat er verder in een goede overeenkomst hoort, leest u in het artikel over de pachtovereenkomst opstellen.
Hoe controleert u als eigenaar de pachtprijs?
Wilt u nagaan of een pachtprijs klopt, dan kan dat in een paar stappen. Zoek eerst in de bijlage bij het Pachtprijzenbesluit op in welk pachtprijsgebied de gemeente valt. Kijk dan naar de datum van het contract: op of na 1 september 2007 vergelijkt u de prijs met de regionorm, daarvoor rekent u met het veranderpercentage en toetst u aan de twee plafonds. Bij een hoeve telt u de maxima voor gebouwen en woning op bij de prijs voor het land.
Klopt de prijs niet meer, dan kan een herziening worden gevraagd: binnen een jaar na een wijziging van de regels, of vóór afloop van een pachtperiode van drie jaar (art. 7:333 lid 2 en 3 BW). Het griffierecht voor een prijsherziening bij de grondkamer is in 2026 5% van de pachtprijs, met een minimum van € 328 en een maximum van € 786. Ook bij verkoop speelt de pachtprijs mee; daarover leest u meer bij verpachte grond verkopen.
Pachtprijs en de prijs van landbouwgrond
De pachtprijs en de waarde van de grond hangen op twee manieren samen. Voor contracten van vóór 1 september 2007 geldt het plafond van 2% van de vrije verkeerswaarde, wat de pachtprijs direct aan de grondwaarde koppelt. In de berekening van de regionorm is voor 2026 een vereist rendement opgenomen van 0,284% van de onverpachte waarde. Wie wil weten wat landbouwgrond in een regio kost, vindt een uitwerking in ons artikel over de prijs van landbouwgrond in Gelderland.
Overweegt u grond aan te kopen om te verpachten, dan staan de aandachtspunten in ons artikel over landbouwgrond kopen. De bedragen in dit artikel gelden vanaf 1 juli 2026; de normen worden elk jaar per 1 juli opnieuw vastgesteld.
Veelgestelde vragen over pachtprijzen landbouwgrond
Wat kost pacht per hectare in 2026?
Voor reguliere pacht van los land ligt het maximum per 1 juli 2026 tussen € 681 en € 1.904 per hectare per jaar, afhankelijk van het pachtprijsgebied. Voor tuinland is dat € 6.185 of € 9.238. Bij geliberaliseerde pacht tot en met 6 jaar is de prijs vrij.
Hoeveel mag de pacht stijgen?
Voor contracten van vóór 1 september 2007 verandert de prijs met het veranderpercentage van het gebied, in 2026 van -3% tot 23%. Daarbij gelden plafonds van 110% van de regionorm en 2% van de vrije verkeerswaarde. Voor nieuwere contracten is de regionorm het maximum.
Hoe weet ik in welk pachtprijsgebied mijn grond ligt?
Dat staat in de bijlage bij het Pachtprijzenbesluit 2007, waarin elke gemeente aan een pachtprijsgebied is toegewezen. RVO publiceert daarnaast de actuele maximale pachtprijzen. Bij grond in meerdere gemeenten kan per perceel een ander gebied gelden.
Mag ik meer vragen dan de regionorm?
Bij reguliere pacht niet: de grondkamer toetst de prijs en kan een te hoge prijs bij de goedkeuring verlagen. Bij geliberaliseerde pacht tot en met 6 jaar en bij teeltpacht is de prijs vrij, zodat een hogere prijs daar wel mogelijk is.
Mag ik waterschapslasten doorberekenen aan de pachter?
Gedeeltelijk. Een beding waarbij de pachter publiekrechtelijke lasten draagt is in beginsel nietig, maar waterschapslasten mogen tot maximaal 50% per hectare per jaar worden doorberekend. Dat hoort dan wel in de pachtovereenkomst te staan.
Tot slot
De pachtprijs van landbouwgrond is bij reguliere pacht geen vrije onderhandeling, maar een bedrag binnen jaarlijks vastgestelde grenzen. Wie de regionorm van zijn gebied kent, de datum van het contract en de onderdelen van de pacht, heeft snel een beeld van wat er is toegestaan.
Bij Van Hoven & Oomen houden onze rentmeesters de pachtprijzen van de grond die zij beheren elk jaar bij, inclusief de aanpassing per 1 juli en de bijkomende kosten. Wij werken al meer dan 40 jaar uitsluitend voor eigenaren. Meer over die rol leest u bij onze dienst rentmeesterschap.
Wilt u weten of de pachtprijs van uw grond nog past bij de normen van 2026? U bent welkom om contact op te nemen.
Regelgeving en marktomstandigheden veranderen. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen advies over uw persoonlijke situatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend.



